Gửi thông báo gỡ cho website đặt máy chủ ở nước ngoài: tìm nhà cung cấp lưu trữ, tra danh bạ đại diện DMCA và khi nào không có tác dụng

Khi một website chép nội dung của bạn đặt máy chủ ở nước ngoài và chủ trang không phản hồi, cách hiệu quả thường là gửi thông báo DMCA cho nhà cung cấp lưu trữ của trang đó, tới đúng đại diện nhận thông báo mà họ đã khai với Cục Bản quyền Mỹ. Song song, bạn gửi thông báo cho máy tìm kiếm để gỡ đường dẫn khỏi kết quả. Cách này có tác dụng khi nhà cung cấp lưu trữ là công ty Mỹ hoặc muốn hưởng vùng an toàn của luật Mỹ; nó yếu đi rõ rệt khi nhà cung cấp ở nơi khác và không quan tâm tới DMCA.

Bước 1: phân biệt ba bên có thể nhận thông báo

Bên	Họ kiểm soát gì	Gửi họ được gì
Chủ website	Nội dung trên trang	Gỡ nhanh nhất nếu họ hợp tác, nhưng trang chép bài thường không trả lời
Nhà cung cấp lưu trữ	Máy chủ chứa trang	Buộc chủ trang gỡ, hoặc tự vô hiệu hoá nội dung, vì họ muốn giữ vùng an toàn
Máy tìm kiếm	Kết quả tìm kiếm	Gỡ đường dẫn khỏi kết quả, trang vẫn tồn tại

Người mới hay chỉ gửi cho một bên. Thực tế nên gửi cho cả nhà cung cấp lưu trữ lẫn máy tìm kiếm: một bên làm trang biến mất, một bên cắt lượng truy cập trong lúc chờ.

Bước 2: tìm ra nhà cung cấp lưu trữ

Tra địa chỉ máy chủ và chủ sở hữu dải địa chỉ

Từ tên miền, bạn tra ra địa chỉ IP của máy chủ, rồi tra xem dải địa chỉ đó thuộc tổ chức nào qua cơ sở dữ liệu của các tổ chức quản lý địa chỉ Internet khu vực. Kết quả thường cho biết tên công ty lưu trữ và đôi khi cả địa chỉ thư nhận báo cáo lạm dụng.

Tra thông tin đăng ký tên miền

Thông tin đăng ký tên miền thường cho biết nhà đăng ký tên miền, máy chủ tên miền và đôi khi gợi ý về nhà cung cấp lưu trữ. Thông tin cá nhân của chủ tên miền hiện thường bị ẩn, nên đừng kỳ vọng tìm thấy tên chủ trang ở đây.

Cẩn thận với lớp trung gian

Nhiều website đặt sau một dịch vụ phân phối nội dung hoặc dịch vụ bảo vệ. Khi đó địa chỉ IP bạn tra được là của dịch vụ trung gian, không phải máy chủ thật. Một số dịch vụ trung gian có quy trình nhận khiếu nại bản quyền riêng và có thể chuyển khiếu nại cho nhà cung cấp lưu trữ thật hoặc cho bạn biết họ là ai. Đọc kỹ trang chính sách của dịch vụ trung gian trước khi gửi.

Bước 3: tra danh bạ đại diện được chỉ định

Theo 17 U.S.C. §512(c)(2), vùng an toàn chỉ áp dụng cho nhà cung cấp dịch vụ đã chỉ định một đại diện nhận thông báo xâm phạm, bằng cách công bố trên dịch vụ của mình, kể cả trên website ở vị trí công chúng truy cập được, và cung cấp cho Cục Bản quyền Mỹ tên, địa chỉ, số điện thoại, email của đại diện. Cục Bản quyền phải duy trì một danh bạ cập nhật để công chúng tra cứu.

Danh bạ này nằm tại trang DMCA Designated Agent Directory của Cục Bản quyền Mỹ. Một số điểm từ trang câu hỏi thường gặp của Cục giúp bạn đọc kết quả đúng:

• Mỗi pháp nhân một đăng ký riêng. Công ty mẹ và công ty con là các nhà cung cấp riêng, mỗi bên phải có đăng ký riêng. Tra theo tên thương hiệu có thể ra nhiều kết quả; chọn đúng pháp nhân vận hành dịch vụ lưu trữ.
• Có tên gọi khác. Nhà cung cấp phải khai các tên gọi khác mà công chúng có thể dùng để tìm họ, gồm tên thương mại, tên website. Thử tra cả tên miền của nhà cung cấp.
• Có hạn ba năm. Việc chỉ định hết hiệu lực sau ba năm kể từ khi đăng ký nếu không được gia hạn. Đăng ký quá hạn là dấu hiệu nhà cung cấp có thể không còn được vùng an toàn bảo vệ.
• Đại diện có thể là một bộ phận hoặc bên thứ ba. Đại diện có thể là một cá nhân, một chức danh, một phòng ban hoặc một tổ chức bên ngoài chuyên nhận thông báo. Mỗi nhà cung cấp chỉ chỉ định một đại diện.

Nếu nhà cung cấp không có trong danh bạ, hãy tìm trang chính sách bản quyền hoặc trang khiếu nại lạm dụng trên website của họ. Cục Bản quyền Mỹ nói nhà cung cấp không chỉ định đại diện hoặc không giữ thông tin cập nhật có nguy cơ mất vùng an toàn của Điều 512.

Bước 4: soạn và gửi thông báo

Thông báo gửi nhà cung cấp lưu trữ vẫn cần đủ sáu yếu tố của §512(c)(3)(A). Một vài điểm riêng khi gửi cho nhà cung cấp lưu trữ:

• Ghi rõ tên miền của website vi phạm và, nếu tra được, địa chỉ IP máy chủ, để nhà cung cấp xác định khách hàng nhanh.
• Liệt kê từng đường dẫn vi phạm cụ thể; nhà cung cấp lưu trữ thường không tự rà toàn bộ trang.
• Nói rõ bạn đã liên hệ chủ trang hay chưa và kết quả; điều này không bắt buộc nhưng giúp người xử lý hiểu bối cảnh.
• Gửi từ email bạn đọc thường xuyên: nhà cung cấp hay chuyển tiếp yêu cầu cho khách hàng và có thể hỏi lại bạn.

Bước 5: gửi song song cho máy tìm kiếm

Google nói chính sách của họ là tuân thủ thông báo xâm phạm bản quyền theo DMCA. Với sản phẩm như Google Tìm kiếm, họ có thể hiển thị đường dẫn tới thông báo đã được tổ chức Lumen công bố, thay cho nội dung bị gỡ (trang hướng dẫn pháp lý của Google). Việc này có hai hệ quả: trang chép bài mất lượt truy cập từ tìm kiếm, và nội dung thông báo của bạn, sau khi lược bớt một số thông tin cá nhân, có thể được công khai.

Khi nào DMCA không có tác dụng

Nhà cung cấp lưu trữ không cần vùng an toàn của Mỹ

DMCA là luật Mỹ. Sức ép của nó với nhà cung cấp đến từ việc họ muốn được miễn trách nhiệm theo luật Mỹ. Một nhà cung cấp đặt ở nước khác, không có khách hàng, tài sản hay hoạt động đáng kể ở Mỹ, có thể đơn giản là bỏ qua thông báo.

Nhà cung cấp cố tình che chở khách hàng

Có những dịch vụ lưu trữ quảng cáo việc không xử lý khiếu nại. Gửi thông báo cho họ thường chỉ để có hồ sơ, không để kỳ vọng kết quả.

Chủ trang chuyển máy chủ liên tục

Một số trang chép bài chuyển nhà cung cấp ngay khi bị khiếu nại. Mỗi lần chuyển, bạn lại phải tra từ đầu. Lúc này việc gỡ khỏi kết quả tìm kiếm thường có ích hơn đuổi theo máy chủ.

Nội dung không phải là bản chép

Nếu trang kia viết lại ý của bạn bằng lời của họ, hoặc chỉ trích ngắn để bình luận, thông báo DMCA có thể bị từ chối và bạn còn có rủi ro theo §512(f).

Đường Việt Nam cho website ở nước ngoài

Khoản 1 Điều 110 Nghị định 17/2023/NĐ-CP xác định doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian gồm doanh nghiệp trong nước và ngoài nước. Về nguyên tắc, bạn có thể gửi yêu cầu theo Điều 114 cho cả doanh nghiệp nước ngoài, nhất là khi họ đã công bố đầu mối liên lạc về quyền tác giả theo khoản 2 Điều 111. Ngoài ra, Điều 113 quy định doanh nghiệp lưu trữ nội dung theo yêu cầu phải gỡ bỏ hoặc ngăn chặn truy nhập không chậm hơn 24 giờ kể từ khi nhận yêu cầu bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền. Với website nước ngoài không hợp tác mà thiệt hại lớn, con đường qua cơ quan nhà nước có thẩm quyền đáng cân nhắc, và nên có luật sư hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ.

Danh sách kiểm

1. Chụp màn hình, lưu bản trang vi phạm có ngày giờ trước khi gửi bất cứ thông báo nào.
2. Tra IP, chủ dải địa chỉ, thông tin tên miền; ghi lại kết quả.
3. Xác định có lớp trung gian che máy chủ thật hay không.
4. Tra danh bạ đại diện của Cục Bản quyền Mỹ, kiểm tra ngày cập nhật và đúng pháp nhân.
5. Gửi thông báo đủ sáu yếu tố cho đại diện của nhà cung cấp lưu trữ.
6. Gửi song song cho máy tìm kiếm.
7. Theo dõi trong vài ngày; nếu trang chuyển máy chủ, lặp lại từ bước tra cứu.
8. Nếu không hiệu quả và thiệt hại đáng kể, chuẩn bị hồ sơ cho đường cơ quan nhà nước.

Gỡ nội dung trên website ở nước ngoài là việc của sự kiên nhẫn và đúng địa chỉ. Phần lớn thất bại không đến từ luật mà từ việc gửi nhầm người.